• Nieuws

Wet normalisering rechtspositie ambtenaren: wat gaat er veranderen?

05 december 2016
Arbeidsrecht - Ploum over Arbeid

Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra)

Na zes jaar is het wetsvoorstel Normalisering rechtspositie ambtenaren aangenomen door de Eerste Kamer. Met deze wet raken ambtenaren hun bijzondere positie grotendeels kwijt en krijgen zij dezelfde rechtspositie als ‘gewone’ werknemers. Wat moet u van deze nieuwe wet weten?

De ambtenaar wordt werknemer…

Door de Wnra is de ambtenaar voortaan een werknemer. Zijn ambtelijke aanstelling verandert dan in een arbeidsovereenkomst en de ambtelijke rechtspositieregelingen worden vervangen door cao’s. Het hele civiele arbeidsrecht wordt ook van toepassing. Dit betekent bijvoorbeeld dat een ambtenaar onder het ontslagrecht valt, ontslag op staande voet kan krijgen en recht kan hebben op een transitievergoeding of billijke vergoeding. Ook kan hij worden gebonden aan een concurrentiebeding, heeft hij recht op minimumloon en gelden andere regels dan in het huidige ambtenarenrecht omtrent werkgeversaansprakelijkheid. Het systeem van bezwaar en beroep verdwijnt: arbeidsgeschillen van ambtenaren worden voortaan beslecht bij de civiele rechter en niet meer bij de bestuursrechter.

… maar wel een speciaal soort werknemer

Het begrip ‘ambtenaar’ blijft wel bestaan en ook de Ambtenarenwet wordt gehandhaafd. De Ambtenarenwet wordt echter wel gewijzigd: in de toekomst staan hier slechts nog bepalingen in over de integriteit van de ambtenaren, het afleggen van hun eed en de grondrechten die voor ambtenaren kunnen worden ingeperkt, zoals de vrijheid van meningsuiting.

Groepen ambtenaren

De Wnra geldt niet voor alle ambtenaren. Bepaalde groepen, zoals rechters, politieambtenaren en militairen, zijn uitgezonderd van de normalisering en blijven ambtenaar ‘oude stijl’, inclusief bijzondere rechtsbescherming. Daar tegenover staat dat er ook groepen ambtenaren bij komen. Dit zijn werknemers van overheidsinstanties als het UWV, de Nederlandsche Bank en van de SVB die nu nog werkzaam zijn op basis van een arbeidsovereenkomst. In de toekomst zullen zij zowel onder het civiele arbeidsrecht als de nieuwe Ambtenarenwet vallen.

Inwerkingtreding

Aangezien de normalisering een omvangrijk project is, zal het nog wel even duren voordat de bepalingen van de Wnra gelden. Er moeten vele wetten worden aangepast en uitvoeringswetgeving worden gemaakt. Er wordt daarom verwacht dat de Wnra niet voor 2020 in werking treedt. Overheidswerkgevers doen er in ieder geval wel verstandig aan om zich alvast goed voor te bereiden op de transitie. Zij zullen zich moeten verdiepen in het civiele arbeidsrecht, interne regelingen moeten aanpassen en gaan nadenken over de cao’s waar in de toekomst over onderhandeld moet worden. Uiteraard houden wij u op de hoogte van de ontwikkelingen rondom de wijziging.

Meer weten over dit onderwerp? Neem dan contact op met onze sectie Arbeidsverhoudingen en Medezeggenschap.

Dit artikel is geschreven door Michelle Westhoeve.