• Nieuws

Update vijfde anti-witwasrichtlijn: wijzigingen Wwft

03 september 2019
Bankrecht & financieringen - Notariaat - Ondernemingsrecht

Uiterlijk 10 januari 2020 zal er een aantal bepalingen in de Nederlandse wetgeving wijzigen als gevolg van de implementatie van de Vijfde anti-witwasrichtlijn, Richtlijn (EU) 2018/843 inzake de voorkoming van het gebruik van het financiële stelsel voor het witwassen van geld of terrorismefinanciering (hierna de “AML5”). Deze implementatie zal onder meer plaatsvinden via een wijziging van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (hierna de “Wwft”).

De wijzigingen in de Nederlandse wetgeving als gevolg van de implementatie van de AML5 betreffen vooral wijzigingen van de Wwft. Een aantal wijzigingen zoals de registratie van de uiteindelijk belanghebbende(n) (hierna de “UBO”) van juridische entiteiten en trusts zal bij separate wetsvoorstellen worden geïmplementeerd. Deze wijzigingen laten wij in deze bijdrage buiten beschouwing.

Achtergrond AML5

De meeste wijzigingen in de AML5 betreffen wijzigingen van en aanvullingen op Richtlijn (EU) 2015/849 (hierna de “AML4”). De drie belangrijkste redenen voor deze wijzigingen zijn:

  1. de opkomst van technologische diensten die steeds vaker als alternatieve financiële systemen worden gebruikt (bijvoorbeeld digitale valuta), deze diensten vielen buiten de reikwijdte van de AML4;
  2. de toegenomen verwevenheid van georganiseerde misdaad en terrorisme; en
  3. de wens om betere samenwerking tussen verschillende bevoegde autoriteiten (zowel tussen als binnen EU-lidstaten) mogelijk te maken.

Wijzigingen in de Nederlandse wetgeving

De wijzigingen in de Wwft als gevolg van de implementatie van de AML5 betreffen de volgende algemene onderwerpen:

  • virtuele valuta worden onder de reikwijdte van de Wwft gebracht;
  • de maatregelen voor derde-hoogrisicolanden worden aangescherpt;
  • de mogelijkheden om informatie tussen bevoegde autoriteiten uit te wisselen worden uitgebreid; en
  • verdere beperkingen met betrekking tot het gebruik van anonieme prepaidkaarten worden toegevoegd.

Het gebruik van digitale valuta brengt een grote mate van anonimiteit met zich waardoor criminelen en terroristen relatief gemakkelijk hun transacties kunnen verbergen. De aanbieders van bewaarportemonnees (in het Engels: custodian wallets) die kunnen beschikken over de valuta van hun cliënten (dus aanhouden, opslaan en overdragen) en de aanbieders van wisseldiensten tussen virtuele valuta en fiduciaire valuta zullen voortaan ook onder de reikwijdte van de Wwft vallen als gevolg van de implementatie van de AML5. Dit betekent dat zij ook moeten voldoen aan de bepalingen uit de Wwft met betrekking tot bijvoorbeeld het cliëntenonderzoek en het monitoren van transacties. Daarnaast moeten zij zich registreren bij De Nederlandse Bank (DNB) die vervolgens ook toezicht op deze partijen zal houden.

De reikwijdte van de Wwft met betrekking tot de kunsthandel en de begeleiding van transacties betreffende onroerend goed of aan onroerend goed verbonden rechten wordt ook uitgebreid. Zo zullen bijvoorbeeld de opslag van kunst met een waarde vanaf EUR 10.000 en huurovereenkomsten met een huurprijs vanaf EUR 10.000 per maand ook onder de reikwijdte van de Wwft vallen.

De Europese Commissie heeft een aantal derde-hoogrisicolanden geïdentificeerd als landen met een verhoogd risico op witwassen en/of het financieren van terrorisme. De huidige regelgeving met betrekking tot deze landen is met de komst van de AML5 verscherpt en verduidelijkt. Zo is nu verduidelijkt wanneer (dus onder welke omstandigheden en in welke situaties) en hoe (welke aanvullende maatregelen moeten worden toegepast ten opzichte van het reguliere cliëntenonderzoek) het verscherpte cliëntenonderzoek moet worden uitgevoerd.

Tot slot zullen ook de bevoegdheden van en samenwerking tussen (Europese) toezichthouders worden uitgebreid om zo efficiëntere informatiedeling mogelijk te maken. Deze wijzigingen betreffen bijvoorbeeld:

  • de mogelijkheid om informatie uit te wisselen tussen toezichthouders van banken en financiële instellingen onder de AML5 en andere toezichthouders die ook op deze instellingen toezichthouden;
  • de mogelijkheid om informatie uit te wisselen tussen toezichthouders uit de Wwft en andere nationale toezichthouders die specifieke taken toebedeeld hebben gekregen met betrekking tot het voorkomen en onderzoeken van witwassen en daaraan gerelateerde basisdelicten en/of terrorisme financiering; en
  • de mogelijkheid om informatie uit te wisselen tussen toezichthoudende autoriteiten en andere opsporingsautoriteiten.

Wijzigingen van invloed op KYC-beleid

Naast de hierboven genoemde wijzigingen, zijn er ook specifieke wijzigingen die van invloed zullen zijn op huidig KYC-beleid (know your client-beleid):

  • zo zal wanneer iemand van het hoger management wordt aangemerkt als UBO omdat de daadwerkelijke UBO niet kon worden geïdentificeerd, deze persoon moeten worden geïdentificeerd en moet uit het dossier blijken (i) waarom deze keuze is gemaakt, (ii) welke maatregelen zijn getroffen tijdens het identificatieproces van de UBO, en (iii) welke moeilijkheden daarbij zijn ondervonden;
  • een cliëntenonderzoek zal niet enkel moeten worden uitgevoerd voor nieuwe cliënten, maar ook voor bestaande cliënten (waarbij de frequentie hiervan zal afhangen van het risico van deze specifieke cliënt);
  • voor het bewijs van een UBO zal slechts het hebben van een uittreksel uit het Handelsregister onvoldoende zijn, de identiteit van de UBO zal (nog steeds) moeten worden vastgesteld en de UBO zal moeten worden geïdentificeerd;
  • er zullen aanvullende maatregelen en verplichtingen worden ingevoerd met betrekking tot cliënten uit zogenaamde “derde-hoogrisicolanden”; en
  • wanneer een transactie ten minste (i) complex is, (ii) ongebruikelijk groot is, (iii) een onregelmatig patroon heeft, of (iv) geen duidelijk economisch of legitiem doel dient, dan dient verder onderzoek te worden gedaan naar de achtergrond van deze transactie en zal de frequentie en aard van het monitoren van de gehele relatie met deze cliënt moeten worden aangepast.

Gevolgen voor u

Uit de Memorie van Toelichting bij de wijziging van de Wwft blijkt dat de wijzigingen in de Wwft per 10 januari 2020 worden ingevoerd. Als gevolg van deze wijzigingen kan het mogelijk zijn dat u uw KYC-beleid dient aan te passen.

Mocht u vragen hebben over de implementatie van de AML5 in de Nederlandse wetgeving of over de gevolgen van de implementatie van de AML5 voor u, dan kunt u contact opnemen met team Bankrecht & Financieringen.