• Nieuws

Het nieuwe ontslagrecht: de oproepovereenkomst

13 mei 2014
Arbeidsrecht - Ploum over Arbeid

Vorige week zijn de op handen zijnde wijzigingen voor het uitzendbeding toegelicht. Deze week staan wij stil bij de wetswijzigingen die gevolgen zullen hebben voor een andere vorm van flexibele arbeid, te weten de oproepovereenkomst.

Huidige situatie

Onder het huidige recht geldt de hoofdregel: geen arbeid, geen loon. Deze hoofdregel gaat echter niet op als de werknemer geen arbeid heeft kunnen verrichten als gevolg van een oorzaak die in redelijkheid voor rekening van de werkgever komt. Van deze uitzondering kan gedurende de eerste zes maanden van de arbeidsovereenkomst schriftelijk ten nadele van de werknemer worden afgeweken. Na zes maanden kan hiervan slechts bij cao ten nadele van de werknemer worden afgeweken.

In de praktijk wordt van deze afwijkingsmogelijkheid veelvuldig gebruik gemaakt in oproepovereenkomsten, zodat een oproepkracht gedurende de eerste zes maanden geen aanspraak kan maken op loon als hij niet wordt opgeroepen. In cao’s kan een dergelijke afwijkingsmogelijkheid voor langere duur worden overeengekomen. Hierbij kunt u ook denken aan een cao-bepaling waarin is geregeld dat een werknemer tijdens schorsing geen recht heeft op loon. Een dergelijke cao-bepaling geldt uiteraard niet alleen voor oproepkrachten.

Toekomstige situatie

Onder het toekomstige recht zal de hoofdregel geen arbeid, geen loon komen te vervallen. Dit brengt met zich dat een werkgever verplicht is het loon door te betalen als een werknemer de arbeid geheel of gedeeltelijk niet heeft verricht. Slechts wanneer het niet verrichten van de arbeid in redelijkheid voor rekening van de werknemer komt, geldt de verplichting om het loon door te betalen niet.

De mogelijkheid om de eerste zes maanden van de arbeidsovereenkomst hiervan schriftelijk ten nadele van de werknemer af te wijken, blijft bestaan. De afwijkingsmogelijkheid bij cao wordt echter ingeperkt. De periode waarin hiervan ten nadele van de werknemer schriftelijk kan worden afgeweken, kan bij cao worden verlengd, maar alleen voor specifiek bepaalde functies waarvan de werkzaamheden incidenteel van aard zijn en geen vaste omvang kennen.

Tot nu toe is onduidelijk wat moet worden verstaan onder werkzaamheden die louter incidenteel van aard zijn en geen vaste omvang hebben. In de praktijk worden invalkrachten vaak opgeroepen om reguliere werkzaamheden te verrichten, zoals een serveerster die wordt opgeroepen om te bedienen op het terras als het zonnetje doorbreekt. Het ziet ernaar uit dat in dergelijke gevallen het sluiten van oproepcontracten wordt beperkt tot zes maanden.

Door deze beperktere afwijkingsmogelijkheid bij cao komt – behalve voor bepaalde oproepkrachten – ook de mogelijkheid te vervallen om bij cao te bepalen dat een werknemer kan worden geschorst met inhouding van loon na de eerste zes maanden van de arbeidsovereenkomst.

Uitzonderingen voor bepaalde bedrijfstakken

Daarnaast is een belangrijke wijziging dat de afwijkingsmogelijkheid van de loondoorbetalingsplicht voor bepaalde bedrijfstakken buiten toepassing kan worden verklaard. Dat gebeurt op voorspraak van de Stichting van de Arbeid (“STAR”). In het sociaal akkoord is al afgesproken dat voor – nader te bepalen onderdelen van – de zorgsector afwijking van de loondoorbetalingsplicht niet mogelijk is. In de recente memorie van toelichting heeft het kabinet aangekondigd dat in de zorg afwijking van de loondoorbetalingsplicht niet mogelijk zal zijn. Kortom, een verbod op oproepovereenkomsten in de zorg.

Invoering

Het is de bedoeling dat de voorgestelde wijzigingen op verschillende data in werking treden. De beperkte afwijkingsmogelijkheden worden beoogd al per 1 juli 2014 in werking te treden. De nieuwe hoofdregel geen arbeid, toch loon zal pas per april 2016 in werking treden.

Save the date: 12 juni 2014

Noteer 12 juni a.s. alvast in uw agenda! Wij ontvangen u graag om 14.30 uur op ons symposium waar wij samen met o.a. prof. Ruben Houweling (Grondslagen van modern arbeidsrecht) stilstaan bij de gevolgen die deze ingrijpende wetswijziging voor u heeft. Zo komt u volledig beslagen ten ijs. Schrijf u direct in! (Gesloten)

Gerelateerde artikelen