• Voedsel- en warenpraktijk

Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA)

In Nederland houdt de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) toezicht op bedrijven die producten vervaardigen, importeren en in de handel brengen. Dat producten die in de handel worden gebracht veilig moeten zijn, spreekt voor zich. De praktijk is echter weerbarstig. Wanneer is een product onveilig? Wie bepaalt dat en wat als de NVWA een andere mening toegedaan is dan het bedrijf zelf?

Europese productregelgeving

Waar in Nederland vroeger de Warenwet bepaalde wanneer een product uit de handel diende te worden genomen, wordt inmiddels voor tal van productcategorieën (zoals levensmiddelen, medische hulpmiddelen, cosmetica, speelgoed, machines en apparatuur etc.) door uitvoerige Europese regelgeving bepaald aan welke vereisten producten moeten voldoen qua samenstelling, kwaliteit, etikettering en CE-markering. Het doel van deze regelgeving is om de consument een hoog beschermingsniveau te bieden voor wat betreft de producten die hij consumeert, ge- of verbruikt. De Europese wetgeving op dit terrein ontwikkelt zich nog steeds snel. De complexiteit van de regelgeving stelt ondernemingen voor een enorme uitdaging om aan alle voorschriften te blijven voldoen. Daar komt nog bij dat de Europese regelgeving weliswaar geharmoniseerd is, maar controle en handhaving aan de nationale toezichthoudende autoriteiten wordt overgelaten. Hierdoor ontstaan verschillen in de toezichtpraktijk vanwege uiteenlopende interpretaties en handhaving.

Risico’s en impact van onveilige producten

Voor bedrijven zijn de risico’s als producten onveilig zijn – of indien zij anderszins niet aan de Europese voorschriften voldoen – groot: de NVWA (of andere toezichthouders zoals de douane, de Inspectie Leefomgeving & Transport en de Inspectie Gezondheidszorg & Jeugd) heeft verregaande bevoegdheden en aarzelt niet om deze te gebruiken waar zij dat nodig acht. Als bedrijven niet of niet tijdig uit eigen beweging onveilige producten uit de handel nemen, stellen zij zich bloot aan het risico van bestuurlijke handhaving en in ernstige gevallen zelfs strafvervolging. Dat heeft ook effecten op de onderlinge juridische verhouding tussen bedrijven betrokken bij het in de handel brengen van producten. Een recall of terugroepactie brengt vaak grote financiële en commerciële schade met zich mee.

De afgelopen decennia is de wereldhandel in levensmiddelen, grondstoffen en goederen enorm toegenomen, met name de opkomende markten in Azië produceren enorme volumes bestemd om in Europa te worden verwerkt of rechtstreeks in de handel te worden gebracht. In de praktijk blijkt dat het bij het leeuwendeel van producten dat als onveilig uit de handel moet worden genomen, gaat om vanuit derde landen in de EU geïmporteerde producten. Hoewel dit geen garantie geeft, doen bedrijven die levensmiddelen, grondstoffen en goederen importeren er verstandig aan al in de oorsprongslanden de nodige controles te laten uitvoeren. Buiten de EU gevestigde bedrijven dienen zich evenzeer te laten adviseren over de complexe Europese productregelgeving om te voorkomen dat producten niet in de EU in de handel kunnen worden gebracht. Wij verwachten in het licht van nieuwe import regelgeving dat de aandacht van toezichthouders de komende jaren veel (meer) gericht zal zijn op deze importstromen.

Ploum – uniek track record

Ploum heeft een uniek track record opgebouwd op dit terrein. Het zwaartepunt van onze praktijk ligt bij levensmiddelen en diervoeder (onder meer: pesticiden, microbiologie en contaminaties). Daarnaast focussen wij op andere producten als medische hulpmiddelen, cosmetica, speelgoed en fast moving consumer goods (FMCG) assisteren wij tal van bedrijven die te maken krijgen met toezichthouders zoals de NVWA.

Ploum heeft veel ervaring met het bijstaan van bedrijven die een recall moeten uitvoeren, die door de NVWA worden aangesproken, of die door afnemers of door derden in verband met productaansprakelijkheidsclaims te maken krijgen. In de praktijk betekent dat dat wij proberen onze cliënten zo vlot en geruisloos mogelijk te begeleiden in discussies met de NVWA, maar zo nodig in bezwaar en beroep onterechte overheidsbesluiten aan te vechten. Daarnaast assisteren wij bij het verweer tegen claims en het voeren van regres, alsmede bij alle aspecten van verzekeringsdekking die in beeld komen bij product recalls en terugroepacties. Tot slot kunnen wij onze klanten ook bijstaan in het geval dat de autoriteiten besluiten over te gaan tot het intrekken van erkenningen, het instellen van een strafrechtelijk onderzoek of overgaan tot vervolging. Kortom, wij benaderen juridische issues rondom productveiligheid vanuit alle verschillende juridische invalshoeken en zijn thuis in de relevante Europese regelgeving en de nationale voorschriften.

De specialisten van Ploum hebben uitgebreide ervaring in de omgang met toezichthouders – zoveel mogelijk in goed overleg, maar voor de rechter als het moet – , maar procederen evenzeer voor de civiele rechter in aansprakelijkheidskwesties als gevolg van recalls en terugroepacties.

Internationale netwerken

Internationaal maakt onze praktijk deel uit van het Food Lawyers Network en het Greenlane netwerk van in het internationale handels- en douanerecht gespecialiseerde kantoren. Hierdoor kunnen wij onze klanten waar nodig snel en effectief laten bijstaan, zowel in andere EU lidstaten als daarbuiten.